Psy - rasy ps闚 - og這szenia o szczeniakach - psy rasowe - wszystko o psach - pies

rasy psów katalog

psie choroby

okulista zwierz?t

Czy 篡wienie ma wp造w na choroby staw闚 ps闚

czytano 8846 razy


"Czy 篡wienie ma wp造w na choroby stawów?"

Dr.med.wet.Stefan Jung

t逝maczenie:W.Ziemecki

konsultacja:dr.hab J.Siembieda

Zwyrodnieniowe choroby stawów jak dyspalazja i osteroporoza nie s rzadko軼i u psów. Mimo wybitnych predyspozycji, czynniki zwi您ane z odchowaniem i 篡wieniem psa mog mie wp造w na powstanie i rozwój choroby. Tak zwane glukozoaminoglikany maj przy tym szczególne znaczenie.

Psy we wszystkich okresach wiekowych mog zapada na choroby stawów. Nawet ze wzgl璠u na Ustaw o Ochronie Zwierz徠, cz這wiek odpowiedzialny za psa powinien uczyni wszystko (z rozs康nym nak豉dem 鈔odków), aby uchroni go przed tymi chorobami, które s przewlekle zwyrodnieniowe, bolesne i ograniczaj 篡wotno嗆. Hodowcy tych tzw. ujemnie predysponowanych ras, którzy przyk豉daj du膨 wag do swojego dobrego imienia i zawodnicy startuj帷y z psami, którzy powinni mie jak najd逝窺ze zadowolenie ze swoich psów, powinni zaj望 si na powa積ie zale積o軼i pomi璠zy rozwojem zwyrodnieniowych chorób stawów, a 鈔odkami, które temu mog zapobiec.

W praktyce lekarskiej wybijaj si od lat dwie choroby stawów, które w przewa瘸j帷ej mierze dotycz psów o du瞠j masie i które w swoim pochodzeniu s podobne: dysplazja stawów biodrowych (HD) i osteochondroisis dissecans (OCD). Gównym tematem tego artyku逝 powinno by powstawanie HD, gdy wyst瘼uje ona cz窷ciej ni OCD.

Podstawy anatomiczne

Zanim zajmiemy si chorob i jej powstawaniem musimy omówi kilka procesów, bez których kompletne zrozumienie choroby by這by niemo磧iwe.

Chrz御tka jest elastyczn, wielowarstwow tkank, która sk豉da si z komórek chrz瘰tnych (chondrocytów), wóknika 陰cz帷ego (wókien kolagenu) i substancji podstawowej (matrycy). Strefa zwapnienia zawiera niewiele komórek, osadzona jest bezpo鈔ednio na powierzchni kostnej i jest z ni zwi您ana. To zwi您anie ma zapobiec oddzielaniu si chrz御tki od ko軼i przy obci捫eniu. W tym celu komórki maj receptory dla witaminy D3 w trakcie wapnienia, dzi瘯i którym wap nie tylko wzbogaca wi您anie, ale i sam mo瞠 nim sterowa

Strefa 鈔odkowa (strefa wycierania, strefa przej軼iowa) zawiera du膨 ilo嗆 komórek, tkanki 陰cznej i matrycy. Ta strefa dzia豉 jak poduszka wodna, która potrafi przej望 i rozdzieli du瞠 obci捫enia, które oddzia造wuj na powierzchni chrz御tkow. Le膨ca najbli瞠j szczeliny stawu strefa styczna wykazuje specyficzn struktur tkanki 陰cznej, tak jak równolegle skierowane do powierzchni wókna, dzi瘯i czemu zostaje ograniczona tkanka chrz瘰tna wzgl璠em szczeliny stawu.

Funkcjonalnie staw jest elastycznym po陰czeniem dwóch ko軼i. Staw sk豉da si z dwóch nasad ko軼i z chrz御tk nasadow oraz cz窷ciowo z wewn皻rznego, chrz御tkowego aparatu wi捫帷ego, który utrzymuje i stabilizuje od wewn徠rz oba ko鎍e ko軼i z sob. W pustych przestrzeniach stawu znajduje si tak zwany smar stawowy (synovia), który zapewnia dobre 郵izganie si powierzchni chrz御tek i dostarcza warto軼iowe 鈔odki od篡wcze do komórek chrz御tki. W du篡ch stawach (np. biodrowym) znajdujemy chrz御tk "Hyalina", która odznacza si bardzo wysok zawarto軼i wody; du瞠 stawy otoczone s zawsze torebk stawow; mi窷nie i 軼i璕na stabilizuj staw wy陰cznie z zewn徠rz. "Chrz御tk wóknist" znajdujemy szczególnie w tarczkach mi璠zykr璕owych kr璕os逝pa.

Choroby stawów

Dysplazja stawu biodrowego (HD)

HD psa jest chorob, która dotyczy szczególnie du篡ch, ci篹kich ras lecz równie wzrastaj帷o ras 鈔ednich. Od wielu lat hodowcy, zwi您ki hodowców i lekarze weterynarii próbowali wspólnie obni篡 wzrastaj帷e wyst瘼owanie tej choroby. W tych wysi趾ach formu這wano wielorakie sposoby rozwi您ania z mniej lub bardziej rzeczow odwag. Faktem jest, 瞠 HD tak jak poprzednio jest najcz瘰tsz chorob u okre郵onych ras.

O ile poprzednio uwa瘸這 si, 瞠 HD jest problemem uwarunkowanym genetycznie, to dzisiaj okaza這 si, 瞠 tworzenie si HD jest warunkowane przez co najmniej jeszcze jeden kompleks tematyczny: przez (z貫) od篡wianie psa! Niezbyt fizjologiczny sposób poruszania si (np. sport ze skakaniem przez przeszkody) wydaje si odgrywa rol podrz璠n. Trwaj kontrowersyjne dyskusje w jakim procencie dany kompleks tematyczny wp造wa na tworzenie si HD. Autorzy Hazewinkel i Wiegand daj czynnikowi genetycznemu 20 do 50 procent, zatem inne czynniki mog warunkowa 50 do 80 procent.

Gdy mówimy o wykszta販aniu si choroby, to musimy zawsze uwzgl璠nia dwa poj璚ia, które wzajemnie oddzia造wuj: predyspozycje i kondycj. Pod predyspozycj rozumiemy sum sk這nno軼i odziedziczon po rodzicach, s one dane przez natur. Pod kondycj rozumiemy sum wszystkich nabytych cech.

Z豉 kondycja (np. z powodu nie wystarczaj帷ego od篡wiania) nie musi jednak w sposób d逝gotrwa造 zniszczy dobrych predyspozycji. Znany jest jednak fakt, 瞠 zwierz皻a z pewn predyspozycj (odziedziczon po jednym lub obojgu rodzicach) szybciej mog wytworzy predyspozycyjne w豉軼iwo軼i (np. HD) ni zwierz皻a bez tych predyspozycji.

Kompleks tematyczny cech dziedzicznych da si wzgl璠nie prosto za豉twi, je瞠li hodowca i nabywca zwracaj uwag na to, aby w idealnym wypadku oboje z rodziców byli wolni od dysplazji lub te byli sklasyfikowani z niewielkim stopniem dysplazji. Ta klasyfikacja jest przeprowadzana za pomoc zdj耩 rentgenowskich. Obok radiologii w badaniach HD nale篡 zawsze w陰czy ocen spr篹ysto軼i stawu.

HD objawia si anatomicznie przez to, 瞠 panewka stawu i gówka ko軼i udowej s inkongruentne, czyli niedok豉dnie pasuj do siebie. Przy ocenie zdj璚ia rentgenowskiego po kolei okre郵a si przystosowanie powierzchni stawowych panewki miednicy i gówki ko軼i uda oraz pomiar tak zwanego "k徠a Norberga"

Drugi kompleks tematów (z貫) od篡wianie, wed逝g dzisiejszej wiedzy przyczynia si w du瞠j mierze do wykszta販enia si HD. Wi瘯szo嗆 autorów widzi gównie trzy b喚dy 篡wieniowe:

- przekarmianie (energia i materia karmy)

- nadmiar wapnia i/lub zbyt du瘸 zawarto嗆 witaminy D3 w karmie

Przy tego rodzaju b喚dach 篡wieniowych dobre predyspozycje mog nie zapobiec wykszta販eniu si HD.

Psy doros貫, które przyjmuj dzienn porcj w postaci wysokokalorycznej karmy maj najcz窷ciej nadwag, s oci篹a貫 i zapadaj pó幡iej na choroby narz康ów lub choroby przemiany materii, których powodem jest nadmierna waga. Inaczej zachowuj si szczeni皻a: staw biodrowy nowonarodzonego psa sk豉da si najpierw z chrz御tki. Proces zwapnienia, powoduj帷y powstanie gotowego stawu, wyd逝瘸nie si ko軼i i rozwój wagi s z natury razem ze sob uwarunkowane. Karmienie bogate w energi prowadzi do szybkiego przybierania na wadze, co rozpoczyna uszkadzanie stawów z ich elastycznymi chrz御tkami, znajduj帷ymi si w fazie dojrzewania, tak瞠 wtedy gdy szczeni皻a "wygl康aj zdrowo". W wyniku tego HD nie rozwija si spontanicznie, lecz dopiero w czasie pierwszych 15 miesi璚y 篡cia.

Innym czynnikiem tworzenia si HD jest nadmierne wzbogacanie w wap lub zwi您ki wapnia (wapno dla szczeni徠). Dodawanie wapnia dla szczeni徠 jest wskazane jedynie przy 篡wieniu "sposobem domowym" lub przy objawach krzywicy. Gotowe karmy dla szczeni徠 s z regu造 dobrze zbilansowane. Nie chodzi przy tym jedynie o absolutn zawarto嗆 wapnia w karmie; uwzgl璠ni nale篡 jeszcze ewentualn zawarto嗆 witaminy D3, która zwi瘯sza przyjmowanie wapnia przez organizm. Zbyt wysoki poziom wapnia we krwi poci庵a za sob przyspieszony proces przebudowywania ko軼i, który ko鎍zy si najcz窷ciej wadliw mineralizacj (cienkie, 豉mliwe ko軼i). Do tego nale篡 tak瞠 wymieni wp造wy zmienionej gospodarki bazy kwasów powodowanej wynikaj帷ym z 篡wienia lub te nadmiernym wyst瘼owaniem poszczególnych zwi您ków np.: sód, potas, chlorek.

W wypadku HD m這dego psa opisywane s dwa ró積e obrazy choroby: psy m這dsze, do 15 miesi帷a 篡cia, wykazuj nag陰 niech耩 do biegania i bolesno嗆 tylnych ko鎍zyn, wstaj z trudem i poruszaj si niech皻nie. Umi窷nienie tylnych ko鎍zyn jest s豉bo rozwini皻e, nie mo瞠 ono nad捫y za wzrostem ko軼i, zatem ca貫 obci捫enie musz przej望 na siebie du瞠 stawy, przez co chrz御tka zostaje przeci捫ona. Chocia jeszcze rentgenologicznie nieuchwytne, rozpoczynaj swój bieg zmiany chrz御tki w formie mikrop瘯ni耩 (ma造ch rys) i pierwszych zabli幡ie, które s wynikiem przeci捫e.

U starszych psów z wykazan rentgenologicznie HD pojawia si najcz窷ciej utykanie po du篡ch obci捫eniach. HD objawia si bardziej lub mniej skr璚onymi do siebie stawami skokowymi, ko造sz帷ym si krokiem oraz cz窷ciowo oszcz璠zaniem chorej ko鎍zyny w pozycji stoj帷ej. U niektórych zwierz徠 wadliwe ukszta速owanie stawu skokowego prowadzi do przewlek貫go, du瞠go przeci捫enia chrz御tki ze zwi瘯szonymi objawami zu篡cia (szczeliny i blizny), które uzewn皻rzniaj si w zapaleniach i bólach i dodatkowo zwi瘯szaj niedopasowanie.

W obydwu przypadkach chrz御tka stawu nie doros豉 do obci捫e, powstaj na niej najpierw ma貫, nast瘼nie coraz wi瘯sze rysy (p瘯ni璚ia), które przechodz w stan zapalny i zabli幡iaj si. Poniewa te obszary zapalne s pod wzgl璠em funkcjonalnym ma這warto軼iowe, rozrywaj si dalej, co powoduje straty substancji. Cz瘰to w tych obszarach zapalnych odk豉daj si sole wapnia, które prowadz do tworzenia si tak zwanych "nosków"; te skostnia貫 noski s wypuk貫 i twardsze od naprzeciwleg貫j powierzchni chrz御tki, w wyniku czego niszcz j.

Osteochondrosis dissecans (OCD)

Powstawanie OCD jest wieloczynnikowe i bardzo podobne do HD, przez co opiszemy jedynie obraz choroby. OCD wyst瘼uje najcz窷ciej w stawie 這kciowym du篡ch ras. Dotyczy ona prawie 瞠 wy陰cznie m這dych psów.

Zapadaj na ni zwierz皻a w wieku od czterech do o鄉iu miesi璚y, utykanie wyst瘼uje spontanicznie lub po urazie. Przyczyn s mikrop瘯ni璚ia, które staj si g喚bsze. W przeciwie雟twie do HD dochodzi jednak do oderwania wi瘯szego kawa趾a chrz御tki, który nast瘼nie wnika do jamy stawowej.

Mo磧iwo軼i techniczno-篡wieniowe

Prawid這we zestawienie proporcji

Nie ma ogólnie obowi您uj帷ych porcji. Zapotrzebowanie na energi psa zale篡 od rasy, wieku i ruchu fizycznego. Kupowane gotowe karmy s z regu造 przeznaczone do okre郵onych klas ci篹aru i wieku s prawid這we dla normalnych zapotrzebowa, gdy s prawid這wo stosowane. Jednak równie psy lubi zmian w obfito軼i karmy, mo積a tak specjaln karm miesza z chudym serem, gotowanym ry瞠m, p豉tkami lub jarzynami; zawarto嗆 witamin i mineraów jest wówczas jeszcze wystarczaj帷a. Zwierz皻a 篡wione wy陰cznie "sposobem domowym" wykazuj cz瘰to niedobór mineraów i elementów 郵adowych, przez co mog si równie rozwija si zakócenia w budowie szkieletu.

Uzupe軟ianie porcji przez substancje dzia豉j帷e chondro ochronnie

Od wielu lat w medycynie ludzkiej znane s i stosowane naturalne, dzia豉j帷e na stawy substancje, które oznaczane s jako glukozoaminoglikany (GAG). Odró積ia si siarczkowe (np. Chondroitinsulfat) od niesiarczkowych (np. kwas hyalronowy); pierwszymi mo積a wzbogaci karm, co znacznie u豉twia stosowanie. Znaczne ilo軼i siarczkowych GAG mo積a wykaza specjalnymi metodami w chrz御tce. Poprzez specjalne traktowanie traktowanie GAG wyodr瑿nia si z surowca chrz御tki i mo積a go zastosowa do produkcji wysokoskoncentrowanych produktów, jak np. granulat.

Do dzisiaj niektórzy autorzy, tak瞠 na postawie wielokrotnego klinicznego zastosowania, opisuj skuteczne zastosowanie ekstraktów z chrz御tki u m這dych i starszych psów. Niektóre publikacje wskazuj na to, 瞠 skuteczno嗆 jest wi瘯sza, gdy ju w m這dym wieku wzbogaca si w GAG. U podstaw zastosowania GAG le膨 dwie zasady funkcjonowania. Obie zasady dzia豉nia bazuj na odpowiednim w czasie podparciu obrony w豉snej cia豉:

matryca sk豉da si w du瞠j mierze z podstawowego rusztowania , które zawiera proteiny i GAG oraz wody. W przebiegu zapalenia chrz御tki GAG (szczególnie Chongroitinsulfat) zostaj wypychane z wi您ania z proteinami przez ró積e enzymy uczestnicz帷e w procesie zapalnym. W ten sposób traci si warto軼iow matryc, której gówn funkcj jest wi您anie wody do od篡wiania komórek chrz御tki i do przeciwdzia豉nia udarom gdy chrz御tka staje si 豉mliwa i sk這nna do tworzenia rys. Podawanie chondroitsulfatu hamuje si wi瘯szo嗆 tych enzymów niszcz帷ych matryc a zatem s逝篡 utrzymaniu chrz御tki. Po wtóre hamowanie tych enzymów polepsza równie jako嗆 p造nu stawowego.

Próby ze specjalnie przygotowanym chondroitislfatem wykaza造 tropizm tkanki chrz御tki, tzn. chondroitisulfat wzbogaca si w chrz御tce. Chondroitisulfat podawany doustnie jest bioaktywny w oko這 75% (w zale積o軼i od czysto軼i), wystarczaj帷a jest z regu造 jedna dawka dziennie. Godna zalecenia jest wi瘯sza dawka na pocz徠ek, gdy w ten sposób szybciej osi庵a si wystarczaj帷y poziom w stawie. Generalnie zwi瘯szenie dawki nie jest godne polecenia, gdy wyniki z regu造 nie staj si lepsze , a mo瞠 jednak wyst徙i wzd皻o嗆. Nie znane do tej pory inne oddzia造wania uboczne przy zgodnym z zaleceniami stosowaniu doustnym sierczkowych glukozoaminoglikanów.

Podsumowanie

Oprócz genetyki, tak瞠 篡wienie m這dego psa ma decyduj帷y wp造w na wykszta販enie si degeneruj帷ych chorób stawów. Szczególnie nale篡 zwraca uwag na przedawkowania w wit. D3 i wap, gdy du瞠 uszkodzenia szkieletu z wieku szczeni璚ego towarzysz psu przez ca貫 篡cie i mog by cz瘰to korygowane jedynie chirurgicznie. Ponadto zaleca si podawanie siarczanowych glukozoaminoglikanów dla polepszenia kondycji tkanki chrz瘰tnej, szczególnie u psów ze z造mi predyspozycjami. Kilka nowych publikacji wykaza這, 瞠 tworzenie si ci篹kich chorób stawów zostaje co najmniej opó幡ione przez podawanie siarczanowych glukozoaminoglikanów. Ponadto glukozoaminoglikany mog przekaza psu d逝gi, "ruchomy" 篡wot.

Typowym obrazem objawów HD s skr璚one do wewn徠rz stawy skokowe po陰czone z wahliwym krokiem.

Artyku opracowany i umieszczony za zgod: Marzena Kaca-Bibrich. Adres umieszczenia oryginalnego materia逝: http://www.z-palacu-cesarza.j.com.pl/





    data edycji: 2010.04.20 11:15
Zakaz kopiowania, rozpowszechniania cz窷ci lub ca這軼i bez zgody redakcji PSY24.PL.




komentarzy: 1         Dodaj komentarz

2008-12-11 20:15 | Marta Oskarty, W-wa
Psy i koty, równie konie podobnie jak ludzie powinny mie diet dla ssaków. Maj trzustk, oraz wszystkie narz康y tak jak cz這wiek. Od篡wiajmy je zatem prawid這wo biologicznie w ramach mi這軼i jak Je darzymy. Gównym sk豉dnikiem diety racjonalnej zwierz璚ia, powinien by Chleb typu KR-IRL !! Kluczowym zatem, jest: Naukowe odkrycie roku 2008 (medycyna, biologia). Przepis WZORCOWY wypieku Chleba typu KR-IRL (mini chlebki). Kasz jaglan oraz ry bia造 (lepiej si klei) gotujemy w jednym garnku ok. 20 minut. Przyprawy to: sól kamienna nie oczyszczona, równie pieprz, kminek, ew. zia豉 wg uznania. Po zako鎍zeniu gotowania ca這嗆 pozostawiamy pod przykryciem na ok. 15 minut. Ugotowane kasza i ry wch豉niaj wtedy ca陰 u篡t do gotowania reszt wody, co nast瘼nie u豉twia formowanie i lepsze klejenie si tzw. mini chlebków. Du膨 造磬 sto這w nabieramy zmieszan mas tj. kasz z ry瞠m i z takiej obj皻o軼i formujemy chleb tzw. cienkie mini chlebki (ugniatamy palcami). K豉dziemy na papierze do pieczenia, którym uprzednio pokryli鄉y powierzchni blachy. Pieczemy w piekarniku (temp. 250oC przez ok. 45 minut) tj. do momentu uzyskania tzw. przyrumienienia. Przepis ten zamieszczony jest na stronie internetowej, ADRES: www.magdalirl.com.pl Ksi捫ka pt.: PORADNIK 玆WIENIOWY cz這wieka w XXI wieku. Szczegó這wa identyfikacja chleba typu KR-IRL (mini chlebki): 1. bia趾o ro郵inne 10,5%, 2. t逝szcz ro郵inny 2,9%, 3. w璕lowodany niskie 78,9%, 4. witaminy: z grupy B (B1, B2, B6, PP), E, 5. sk豉dniki mineralne: fosfor, wap, magnez, cynk, 瞠lazo i mangan, 6. b這nnik 3,2% 7. woda ok. 5-7% Poziom cukru po spo篡ciu takiego chleba przez ok. 4-5 godzin utrzymuje si we krwi w kategoriach zalecane i dozwolone, powoduj帷 tym samym trwa貫 uczucie pe軟ej syto軼i (szczególnie wa積e dla zwierz徠 chorych na cukrzyc). Zwierz odczuwa równie ogromn energi, któr wnosz w璕lowodany dostarczone w du瞠j przecie ilo軼i. Witaminy i sk豉dniki mineralne, podobnie jak i wszystkie pozosta貫 sk豉dniki s w tym chlebie bezsprzecznie w najlepszym gatunku. Ry obni瘸 przecie poziom z貫go-LDL cholesterolu we krwi, o czym powszechnie wiadomo. Chleb typu KR-IRL (tzn. mini chlebki) po upieczeniu smakuje jak luksusowy produkt zbo穎wy upieczony bez skórki w tosterze. Mo積a go przechowywa w ch這dziarce przez ponad 15 dni. Na 郾iadanie i kolacj zaleca si spo篡wanie przez zwierz 2-3 (mini chlebków) tj. kromek 鈔edniej wielko軼i (150-200 g), jako wariant od篡wienia minimum. Spo篡cie chleba typu KR-IRL GWARANTUJE powrót do sylwetki zwierz璚ia bez nadwagi i oty這軼i w okresie 3-4 m-cy oraz wzorcowe od篡wienie komórek nerwowych mózgu tj. polepszenie kreatywno軼i my郵enia, równie du膨 energi eliminuj帷 zm璚zenie. P. S. Chleb typu KR-IRL pieczemy osobi軼ie czyli toksyny = 0% (polepszacze, konserwanty, spulchniacze i inne trucizny, zwyczajnie co oczywiste, ich nie dodajemy). Realizacja tego przepisu stanowi istotny prozdrowotny, prze這m w 篡wieniu organizmu zwierz璚ia. M. O. Warszawa

Strona g堯wna | Redakcja | O wortalu PSY24.PL | Wsp馧praca | Reklama | Katalogi | Kontakt

Wszelkie prawa zastrze穎ne Wydawca, producent portali internetowych Soluma | | mapa witryny
| login statystyka